Biografia

    "Urodziłem się w Baltimore w stanie Maryland dwudziestego pierwszego grudnia 1940 roku. Wychowałem się w stanie Kalifornia. Jestem muzycznym samoukiem, kompozytorem, bla, bla ,bla... Gdy skończyłem jedenaście lat, miałem sto sześćdziesiąt siedem centymetrów wzrostu, włosy na nogach i pryszcze. Zaczęły mi też rosnąć wąsy" - to jest początek notki biograficznej napisanej przez samego Zappę i umieszczonej na okładce pierwszego albumu 'Mothers Of Invention' - Freak Out. Jest to przykładowa próbka specyficznego poczucia humoru artysty, bardzo charakterystycznego dla niego. Jest to też podsumowanie dość trudnego dzieciństwa, z którego Zappa nawet nie miał co wspominać.

Urodził się w bardzo biednej rodzinie skromnego urzędnika. W poszukiwaniu lepszego życia państwo Zappowie dość często zmieniali miejsce zamieszkania. Te przeprowadzki nie wpływały dobrze na Franka. Nigdzie nie mógł znaleźć przyjaciół. Był typem samotnika. Ucieczki od świata szukał w muzyce. Już w 1951 roku wstąpił do szkolnej orkiestry. Jego pierwszym instrumentem był niewielki werbel, którego kupno wymusił na rodzicach.

Zappa chciał przede wszystkim komponować. W jednym z wywiadów przyznał się, że już w wieku czternastu lat zaczął pisać muzykę. Były to raczej orkiestrowe kawałki. Do dwudziestego roku życia nie napisał nic co przypominałoby rock'n'roll-a. Również nie mógł doprowadzić do wykonania któregolwiek ze swoich dzieł. W końcu doszedł do wniosku, że rozwiązaniem może być założenie własnej grupy. Już w tym czasie grywał na perkusji w przeróżnych zespołach rhythm'n'bluesowych. Rozwijał też inne zdolności. Od 1955 roku pisał opowiadania science-fiction lub absurdalne humoreski.

Koniec lat pięćdziesiatych przyniósł pewne zmiany. Frank porzucił grę na perkusji, aby skoncentrować sie na gitarze. W 1958 roku ukończył Antelope Valley High School i rozpoczął dorosłe życie w Los Angeles. Nie było to łatwe. Musiał dorabiać grając w podrzędnych zespołach, napisał muzykę do filmów  'Run Home Slow' i 'World's Greatest Sinner', oraz ożenił się z poznaną niedawno dziewczyną Kay. Związek ten rozpadł sie jednak po kilku latach. Gdy filmy trafiły do kin, Frank dostał spory zastrzyk gotówki, którą przeznaczył na kupno studia. Od tej pory przesiadywał po dwanaście godzin dziennie, traktując je jak laboratorium dźwięków.

Mimo ciekawych kompozycji, Frank pozostaje dalej na uboczu światka atrystycznego. Sytuacja zmienia się, gdy wstępuje do grupy 'The Soul Giants'. Grupa po paru miesiącach zmieniła nazwę. Najpierw na 'Capitan Glasspack And His Magic Mufflers'. Potem, w maju 1964 roku, na 'The Mothers'...

Po skompletowaniu składu zespół zaczął dawać regularne występy w klubie 'The Trip'. W końcu 1965 roku 'The Mothers' podpisują kontrakt z wytwórnią MGM. Na jej życzenie dodają też do swojej nazwy drugi człon. Od tej pory formacja była znana jako 'The Mothers Of Invention'. Po strasznie zwariowanej sesji nagraniowej, w lipcu 1966 roku ukazuje się debiutancki album grupy. Jest to  Freak Out. Krytycy przyjęli go bardzo entuzjastycznie. Jednak tylko dzięki Zappie i jego oryginalnej promocji (m.in. reklama w prasie podziemnej), płyta ta sprzedała się w tak wielu egzemplarzach. New York Times pisał: "To najbardziej oryginalna grupa jaka wyłoniła się ostatnio z muzycznego podziemia. Przy nich 'The Beatles' czy 'The Rolling Stones' brzmią  jak skauci przy ognisku. 'The Mothers'  to pierwszy zespół rockowy, który tak umiejętnie czerpie z dokonań Strawińskiego i innych kompozytorów współczesnych". Po tym sukcesie, Zappa rozpoczyna pracę nad płytą Lumpy Gravy. Do studia zaprosił muzyków z Mothers, ale też pięćdziesięciojednoosobową orkiestrę.

Drugi album grupy, Absolutely Free ukazuje się w maju 1967 roku. Zespół rozpoczął jego promocję od występów w Nowym Jorku. Grupa dawała regularnie, dwa razy dziennie, koncerty w Garrick Theatre. Już wtedy zdarzało się, że stawały się one mini przedstawieniami.

Sierpień i październik 1967 roku 'Mothers Of Invention' spędzili w studio nagrywając kolejny album We're Only In It For The Money. We wrześniu, w nowojorskiej katedrze Frank żeni się z Gail, będącą  już w zaawansowanej ciąży. Dzień później 'The Mothers' wyjeżdżają za ocean na trasę koncertową. Londyn przyjął Zappę jak prawdziwą gwiazdę. Jego zespół zagrał znakomite koncerty w The Royal Albert Hall.

Po powrocie do Stanów od razu przystąpili do pracy nad kolejnym albumem Uncle Meat. Zappa znalazł też czas na realizację kilku innych zwariowanych pomysłów. Zagrał m.in. u boku 'The Monkees' w filmie 'Head'. W wyniku nieporozumień z firmą MGM, Zappa zakłada własną, niezależną firmę Bizarre. Dystrybucją jej płyt zajął się koncern Warner. W 1968 zespół udaje się po raz drugi do Europy. Zappa pisze też publikację 'The Groupie Papers', którą drukuje miesięcznik 'Life'. Pierwszy wydawca zdecydowanie odmówił wydrukowania tego artykułu.

W styczniu 1969 roku  Zappa rozpoczyna pracę nad solową płytą Hot Rats. Postanowił też rozwiązać grupę 'Mothers Of Invention'. Rok później otrzymał propozycję od Zubina Methy i kierowanej przez niego Los Angeles Filharmonic Orchestra. Muzycy chcieli zagrać utwory Zappy, ale pod jednym warunkiem: musi reaktywować Mothers. Pokusa była tak wielka, że koncert oczywiście się odbył, 15 maja 1970 roku. Tam też została wykonana nowa kompozycja Franka - '200 Motels'. Miesiąc później artysta przystępuje do pracy nad filmem pod tym samym tytułem. Sam Frank o swoim dziele powiedział: "Wszyscy, którzy uważają, że Mothers to banda świrów, po obejrzeniu tego filmu utwierdzą się w tym przekonaniu".

Artysta przymierzał się w tym czasie do współpracy z Johnem Lennonem i Yoko Ono. Cała trójka spotkała się nawet na scenie, a efekty tych prób można usłyszeć na płycie Lennona 'Sometime In New York City'. 

W sierpniu 1970 roku zespół wydaje płytę The Weasels Ripped My Flesh. Kompozycja ta nie została jednak dobrze przyjęta. Również koncerty w Europie nie napawały optymizmem. Pech prześladował. Czwartego grudnia 1971 roku  na występie w kasynie, w Montreux wybuchł pożar. Grupa utraciła drogi sprzęt. Wśród publiczności byli też muzycy z Deep Purple. Zainspirowani wydarzeniem postanowili napisać piosenkę. Zatytułowali ją 'Smoke On The Water'... Już dziesiątego grudnia zespół zagrał następny koncert,  podczas którego jakiś mężczyzna zaatakował Zappę. Artysta spadł ze sceny i złamał nogę.

Po 9-cio miesięcznej przerwie spowodowanej leczeniem, Frank zabiera się ostro do pracy. Już kolejna płyta Overnite Sensation przyczyniła się do największego komercyjnego sukcesu zespołu. Na Zappę czekały kolejne dobre dni. Następny album,  Aphostrophe('), trafia do dziesiątki listy bestsellerów 'Billboardu'. W 1975 po raz kolejny reaktywuje się grupa 'Mothers Of Invention' w zmienionym, najciekawszym i najlepszym składzie wg krytyków. Powstaje świetna płyta Bongo Fury. W międzyczasie Frank występuje na koncertach z orkiestrą symfoniczną Abnuceals Emuukha Orchestra w Royce Hall, w Los Angeles. W roku 1976 'Mothers' udają się na długą trasę koncertową, po której definitywnie przestają isnieć.

Zappa zaczyna pracę wyłącznie pod swoim nazwiskiem. Kolejna trasa koncertowa, współpraca z orkiestrą symfoniczną, oraz solowy album Sheik Yerbouti, to pierwsze miesiące samotnej działalności. W 1980 roku wyjeżdża na kolejne tournee w towarzystwie fenomenalnego perkusisty jazzowego Vinniego Colaiuty i młodziutkiego jeszcze, metalowego wymiatacza Steviego Vaia.

Pierwsza połowa lat osiemdziesiątych upłynęła pod kontem realizacji pomysłów niezbyt związanych z rockiem. W 1984 Frank zagrał w jednym odcinku serialu 'Miami Vice' handlarza narkotyków. W roku 1986 podpisał kontrakt z wytwórnią RykoDisc. Według umowy miał dostarczyć 24 tytuły w ciągu trzech lat. Na początku 1988 rozpoczyna trasę, w czasie której wykonuje m.in. 'Bolero' Ravela i 'Stariway To Heaven' Led Zeppelin (w tym utworze gitarowe solo Jimmy'ego Page'a wykonuje sekcja instrumentów dętych.

Początek lat dziewięćdziesiątych to walka Zappy z chorobą.Pierwsze plotki pojawiły się w 1989 roku. Dwa lata później muzyk oficjalnie potwierdza, że stwierdzono u niego raka prostaty. W 1992 wydaje swoją autobiografię 'The Real Frank Zappa Book'. W 1993 Frank przyznaje, że choroba poczyniła wielkie postępy.  Frank Zappa zmarł 4 grudnia 1993 roku. Jednak o fakcie tym świat dowiedział sie dopiero dwa dni później. Pogrzeb Mistrza odbył się w wielkiej konspiracji. Żona Franka - Gail, prawdopodobnie chciała uniknąć sytuacji, w której na grób FZ przyjeżdżałyby grona fanów. Wiadomo tylko, że Zappa został pochowany w Westwood Memorial Park pod Los Angeles, na tym samym cmentarzu spoczywają też m.in. Burt Lancaster, Marilyn Monroe, Buddy Rich i Roy Orbison. Jednak w przeciwieństwie do nich, grób Zappy nie jest w żaden sposób opisany. Pracownicy cmentarza również zostali zobowiązani do zachowania tajemnicy.
Na tym oczywiście historia sie nie kończy. Wytwórnie płytowe (Rykodisc) dbając o fanów i swoje interesy, wydają co jakiś czas kolejne kompilacje utworów Zappy.

 

 

Uwaga:  Biografia została napisana w oparciu o artykuł Roberta Sankowskiego umieszczony we wkładce 'Tylko Frank Zappa' w grudniowym  numerze pisma 'Tylko Rock' z 1996 roku.

 

Adres strony:
http://www.zappa.z.pl